Platon: Antyczny filozof

Choć nie jest znana dokładna data narodzin Platona, współcześnie uważa się, że żył na przełomie V i IV wieku przed naszą erą. Historycy zgodnie uznają go za pioniera myśli filozoficznej na starożytnych ziemiach dzisiejszej Grecji. Właśnie Ateńczykowi przypisuje się sformowanie definicji oraz założeń idealizmu, czy też racjonalizmu. Jego sylwetka stanowi dla świata nawet teraz pewien człon myślowy, będący bazą dla naukowców, ludzi kultury, czy zwykłych obywateli.

Biografia

Opierając się na antycznych kronikach, większość współczesnych uczonych uważa, że urodził się w Atenach lub na Eginie między 429 a 423 rokiem przed narodzinami Chrystusa, niedługo po rozpoczęciu wojny peloponeskiej. Starożytne źródła opisują go jako bystrego, choć skromnego chłopca, który wyróżniał się przenikliwością umysłu na studiach. Jego ojciec włożył duże środki finansowe, aby zapewnić swojemu synowi dobre wykształcenie, dlatego Platon musiał nauczyć się gramatyki, muzyki i gimnastyki przez najwybitniejszych nauczycieli swoich czasów. Krążą pogłoski, iż oprócz kondycji duchowej dbał o swoją tężyznę fizyczną, a nawet brał udział w zawodach sportowych jako zapaśnik.

Platon prawdopodobnie wiele podróżował, między innymi na Półwysep Apeniński, Sycylię, do Egiptu, czy sąsiedniej Libii z kwitnącą aglomeracją miejską antycznej Cyreny. Po powrocie do rodzinnych Aten w wieku około czterdziestu lat założył jedną z pierwszych znanych zorganizowanych szkół. Akademia była czymś w rodzaju dużego placu spotkań, gdzie intelektualiści wymieniali swoje poglądy oraz dyskutowali na istotne z ich punktu widzenia tematy. Do najbardziej znanych uczniów należał bez wątpienia Arystoteles. W swoim późniejszym życiu filozof uwikłał się w skomplikowaną politykę miasta Syrakuzy. Podczas swoich eskapad do tego ośrodka wielokrotnie popadał w niełaskę, był więziony ze względu na chęć nauczania władców sycylijskiej metropolii. Myśliciel zmarł prawdopodobnie w wieku 81 lat. Różne źródła historyczne podają odmienne relacje z jego śmierci. Jedna z opowieści opiera się na zniszczonym manuskrypcie, a sugeruje, że Platon skonał na swoim łóżku, podczas gdy młoda obywatelka Tracji grała na flecie. Inna tradycja sugeruje, że Ateńczyk zginął podczas uczty weselnej. Więcej informacji o Platonie znajdziesz na stronie poezja.org.

Ciekawostki

Jego imię można przetłumaczyć mniej więcej jako “szeroki”. Przydomek ten został nadany młodemu filozofowi przez jego nauczyciela zapasów, który zauważył niepospolity talent dziecka. Zdolności te wynikały w dużej mierze z korpulentngo wyglądu, silnych ramion, a także rozbudowanym mięśniom klatki piersiowej. Kolejni historycy wskazywali związek etymologiczny z “szerokimi zainteresowaniami” oraz wiedzą Platona, jednakże są to współcześnie jedynie niepotwierdzone domysły.

Platon uchodził za niewiarygodnie utalentowanego człowieka. Już od najmłodszych lat uważał, że geometria stanowi podstawę wykształcenia obywatela. Według niego uczyła nie tylko myślenia przestrzennego, ale także i wpływała na podejmowanie racjonalnych, logicznych decyzji.

Jego filozofia opierała się głównie o nauki wielkich mistrzów okresu starożytnego. W zachowanych dziełach Platona daje się odnaleźć cechy myśli Sokratesa, Pitagorasa, czy Heraklita z Efezu. Człon koncepcji myśliciela stanowiła przede wszystkim dialektyka, czyli spory nad ideą dobra oraz rozważania nad ludzką duszą, czy też teorią szczęścia.

Platonizm jako nurt filozoficzny wyróżnia przede wszystkim pięć negatywnych aspektów, czyli antymaterializm, antymechanicyzm, antynominalizm, antyrelatywizm, antysceptycyzm. Wszystko spaja idea anamnezy, łączenia dwóch światów, mistycznego erotyzmu oraz nadrzędności dobra.

Założona przez niego Akademia szkoliła młode umysły w dziedzinach matematyki, filozofii, a także sztuki. Uznaje się ją za pierwszy europejski uniwersytet. Jego trzystuletnie istnienie zakończyło się wraz z decyzją rzymskiego wodza o imieniu Sulla. Szkołę reaktywowano po pięciu wiekach, jednakże wówczas jej kształt był odmienny, więc ostatecznie upadła w czasie rządów bizantyjskiego Justyniana.

Artykuł partnerski