O fotografii przez pryzmat socjologii

Fot. Pix.House
Jedenastu rozmówców, dziesięć wywiadów, tysiące słów o fotografii na około 300 stronach, tak można opisać najnowszą książkę Macieja Frąckowiaka, Kruche Medium 2, która jest kontynuacją poszukiwań odpowiedzi na pytanie jaka jest dzisiejsza fotografia.

 

Maciej Frąckowiak – ur. 1985, socjolog, zainteresowany formami aktywności i bezczynności społecznej w miastach, edukacją w kulturze, a także obrazem, który próbuje traktować jako narzędzie i pretekst do badań oraz zmiany relacji społecznych. Autor tekstów, kurator i inicjator działań w tych obszarach. Współredaktor książek „Badania wizualne w działaniu”, „Kolaboratorium. Zmiana i współdziałanie”, „Smutek konkretu”. Współautor książki „Narzędziownia. Jak badaliśmy (niewidzialne) miasto”. Autor zbioru rozmów o fotografii „Kruche Medium”. Wykładowca School of Form – Katedry Wzornictwa Uniwersytetu SWPS. Redaktor działu Badań i Analiz w czasopiśmie Notes Na 6 Tygodni.

Co z tą fotografią?

Jak podkreśla Maciej Frąckowiak w dzisiejszych czasach łatwo przeoczyć taką formę działania fotograficznego, która polega na dyskutowaniu o zdjęciach czy samej fotografii, a w konsekwencji na umacnianiu w toku tych rozmów, rozumienia kluczowych dla porządku społecznego kategorii, jak prywatność czy autorstwo.

Jest przynajmniej sześć podstawowych form przeobrażania świata przez fotografię, zróżnicowanych ze względu na sposób włączania obrazu fotograficznego w życie społeczne. Pierwszą z nich jest sama czynność fotografowania – istotny rytuał społeczny, który może pełnić funkcje terapeutyczne, ale też po prostu intensyfikować przeżywane doświadczenia, motywować do określonych zachowań, jak czynią to kamery sportowe. Świat przeobraża także samo gromadzenie zdjęć, zwłaszcza tych, których oglądać – ale i kasować – nam się nie chce. Wystarczy popatrzeć na przyrost liczby innowacji pozwalających automatyzować proces zgrywania czy porządkowania zdjęć, a także uświadomić sobie, ile prądu pochłaniają serwery wypełnione zdjęciami, których cyfrowe życie podtrzymywane jest przez wiatraki chłodzące dyski w ogromnych pomieszczeniach – mówi Frąckowiak.

O fotografii bez fotografii

Rozmówcami w drugiej części Kruchego Medium, autorstwa Macieja Frąckowiaka są praktycy działań wokół medium fotografii. Są wśród nich artyści, fotoreporterzy, fotografowie studyjni, animatorzy i teoretycy. Autor rozmawiał z Tomaszem Rakowskim, Iwoną Kurz, Agnieszką Chlebowską i Robertem Ogurkisem, Agnieszką Czerwińską, Zbigniewem Liberą, Maciejem Hermanem, Witoldem Krassowskim, Jerzym Kośnikiem, Pawłem Kulą oraz Markiem Grygielem. W książce, tak jak i w poprzedniej  części, nie znajdziemy zdjęć wykonanych przez rozmówców. Jak podkreśla wydawca książki – są słowa.

Jest opis gestów artystycznych i animacyjnych, zagłębiamy się w proces, którym niewątpliwie jest fotografia i powstałe wokół niej działania – mówi Adrian Wykrota. I dodaje: Ocieramy się o sukcesy, doświadczamy porażek, powątpiewania w istotę medium. Wreszcie, pojawia się fundamentalne pytanie: czym jest fotografia i czy jest w stanie zmieniać naszą rzeczywistość? Utrwala, czy zdarza się jej pozwolić zapomnieć?

 

Pierwszym i najważniejszym problemem, jaki autor stawia przed swoimi rozmówcami jest pytanie o to, czy można zmieniać rzeczywistość społeczną i czy narzędziem takiej zmiany może być sztuka fotografii.

Wszyscy jesteśmy fotografami. Większość z nas nie posiada już autonomicznych aparatów fotograficznych, a jednak codziennie wykonujemy i publikujemy dziesiątki, jeśli nie setki zdjęć. Niemal każdy aspekt naszego życia upubliczniany jest przez konwulsyjnie maniakalną czynność utrwalania na ekranie komórki „obrazów przemijającego świata” i pokazywania ich dalszym i bliższym znajomym. Czy da się zatem w ogóle odpowiedzieć na pytania o zdolność fotografii do zmiany bez zwrócenia uwagi na to, że tonie ona dzisiaj w powodzi obrazów fotograficznych? Czy nie jest tak, że skoro wszyscy są fotografami, to fotografia pojmowana jako sztuka, jako powołanie, jako zawód przestała istnieć? Co decyduje o tym, że fotografia ciągle, mimo wszystko jest medium żywym, wzbudzającym emocje, wciągającym do interakcji i wspólnego działania? Czy jest to tylko narcystyczny odruch przeglądania się we własnych wizerunkach czy potencjał nowych pomysłów i możliwości wyszukiwanych przez coraz to nowych aktywnych praktyków, działających na skrzyżowaniu pola sztuki, technologii, dziennikarstwa i projektów społecznych? – pyta Marek Wasilewski, autor posłowia.

Informacje o książce:

  • autor: Maciej Frąckowiak
  • zespół redakcyjny: Anna Molter, Iwona Torbicka, Adrian Wykrota
  • design: Andrzej Dobosz
  • skład: Dariusz Nowak
  • wydawca: Fundacja PIX.HOUSE | https://pix.house/
  • współwydawca: Galeria Miejska Arsenał w Poznaniu
  • liczba stron: 292
  • nakład: 250 sztuk wersja podstawowa / 250 sztuk wersja autorska
  • oprawa: twarda
  • język: polski
  • rok wydania: 2019

Premiera podczas festiwalu XPRINT

Premiera książki i spotkanie z autorem odbędzie się 5 grudnia 2019 roku, o godzinie 17:30 w Galerii Miejskiej Arsenał, przy Starym Rynku 6 w Poznaniu, w ramach tegorocznej edycji festiwalu XPRINT.

Festiwal XPRINT pod szyldem premier

 

Dodaj komentarz

avatar
  Subscribe  
Powiadom o