Kaja Nordengen – Mózg rządzi [recenzja]

To dzięki niemu mogę pisać te słowa, a Ty możesz je przeczytać. Wiesz, w jaki sposób interpretować znaki, na które podczas czytania natrafia Twój wzrok, rozumiesz znaczenia zbitek, jakie tworzą, potrafisz je poszeregować i wyciągnąć logiczne wnioski. Żadnej z tych rzeczy nie potrafi od początku, ale szybko się uczy; gdyby było inaczej, nie siedzielibyśmy teraz w tych miejscach. Oto on: mózg.

Ręka, noga, mózg na ścianie

To, że mamy mózgi, nie jest niczym wyjątkowym. Nieprzebrana ilość gatunków wykształciła w drodze ewolucji podobne jednostki sterujące i u siebie. Tym jednak, co czyni wyjątkowym te konkretne centrale, które dumnie nosimy na naszych szyjach, jest ich złożoność. 86 miliardów neuronów tworzących skomplikowane sieci, które w ułamkach sekund przesyłają między sobą niezliczoną ilość informacji, które należy poprawnie zrozumieć i odpowiednio w oparciu o nie zadziałać, aktywując mnóstwo innych systemów i funkcji w organizmie. Mózg, nasz władca i sługa, dzięki któremu staliśmy się dominującym zwierzęciem na tym małym kawałku kosmicznej skały. Zapewnił nam przetrwanie, dał nam kulturę, sztukę, technologię, miłość, przyjaźni, i szczęście. Jak i śmierć, szaleństwo, wojny i okrucieństwa, na samą myśl o których wiele osób poczułoby się słabiej. Panowie Jeckyll i Hyde, skryci gdzieś głęboko pośród mózgowych zwojów. Wiemy o nich niemało, jednak do odkrycia zostało jeszcze mnóstwo.

Mózg rządzi. Twój niezastąpiony narząd jest krótką, dwustustronicową książką Kai Nordengen, urodzonej w 1987 roku norweskiej neurolożki, która od swoich najmłodszych lat chciała badać ten tajemniczy organ. Wykłada na uniwersytecie w Oslo, gdzie stara się zarazić niewiele młodszych od siebie studentów swoją miłością do mózgu, a sądząc po tym, w jaki sposób napisała prezentowaną pozycję, zapewne wychodzi jej to całkiem nieźle.

A co wymyśliła w tym przypadku?

Autorka przeprowadza nas przez część z najważniejszych zagadnień związanych z naszym głowowym komputerem; począwszy od jego budowy, przez mechanizmy tworzące osobowość człowieka, jego pamięć i zdolność orientacji w otaczającej go przestrzeni, jak i interpretacji samej rzeczywistości. Porusza też kwestię emocji, jakim ulegamy, inteligencji i sposobów jej pomiaru, a nawet radzi, co dobrze jeść, by utrzymywać nasz najważniejszy narząd w dobrej kondycji.

Książka napisana jest ciekawie i lekko, przekazuje wiedzę w sposób nienachalny i przejrzysty. Wiele anegdot i porównań z pewnością ułatwi lekturę komuś, kto nie jest dobrze obeznany z królestwem biologii, a dodatkowo sprawi, że ta niezwykle skomplikowana tematyka staje się bardziej lekkostrawna. Podparta solidną bibliografią, daje niezły, skondensowany obraz dzisiejszej wiedzy o mózgu. Całość opatrzyły ładne, przejrzyste ilustracje siostry autorki, Guro.

 

Polecam Mózg rządzi, bo… mózg rządzi! Warto próbować dowiedzieć się o nim jak najwięcej, a książka Kai Nordengen jest świetnym startem do tego, żeby powysilać go podczas kolejnych poszukiwań.