Na pierwszy rzut oka Słowacy i Czesi wydają się bardzo podobni. Dzielą wspólną historię, część kultury, a ich języki są w dużej mierze wzajemnie zrozumiałe. Mimo to, przy bliższym poznaniu okazuje się, że między nimi istnieją subtelne, lecz znaczące różnice w języku, mentalności, obyczajach i sposobie postrzegania świata.
Historia i wspólne dziedzictwo
Do 1993 roku Słowacy i Czesi tworzyli jedno państwo, Czechosłowację. Przez dziesięciolecia współistnienia wykształciły się liczne wspólne wzorce kulturowe, wspomnienia historyczne i tradycje. Wspólna przeszłość przyczyniła się do wzajemnego zrozumienia i pewnego stopnia sympatii między narodami. Rozstanie w tzw. aksamitnym rozwodzie, było pokojowe, co również podkreśla względną harmonię relacji czesko-słowackich.
Język, podobny ale nie ten sam
Czeski i słowacki są językami zachodniosłowiańskimi i w dużej mierze wzajemnie zrozumiałe. Na poziomie podstawowej komunikacji Czesi i Słowacy zwykle nie mają problemu, by porozumieć się ze sobą. Jednak przy bliższym kontakcie widać różnice w słownictwie, wymowie i gramatyce. Przykładowo, słowackie „chlapec” odpowiada czeskiemu „chlapec” (chłopiec), ale wiele słów brzmi inaczej lub ma inne niuanse. Słowacy zachowują w języku więcej wpływów węgierskich i polskich, podczas gdy czeski ukształtował się silniej pod wpływem niemieckim.
Mentalność i charakter
Różnice pojawiają się także w mentalności. Czesi są często postrzegani jako bardziej sceptyczni, dystansujący się i lubiący ironię, podczas gdy Słowacy uchodzą za bardziej otwartych, serdecznych i gościnnych. Oczywiście są to uogólnienia, ale w kontaktach międzyludzkich można zauważyć różnice w sposobie podejścia do życia czy humoru
Kultura i obyczaje
Podobieństwa kulturowe są oczywiste, muzyka, kuchnia czy zwyczaje świąteczne są często bliskie sobie. Jednak Słowacy kładą większy nacisk na tradycje ludowe i folklor, szczególnie w regionach górskich, jak Tatry, gdzie stroje, tańce i muzyka mają szczególne znaczenie. Czesi z kolei częściej inspirują się kulturą miejską i literacką, a w sztuce popularnej i teatrze widoczny jest większy dystans do tradycji.
Sport i rozrywka
Sport jest jednym z obszarów, gdzie różnice stają się subtelnie widoczne. Hokej na lodzie jest pasją zarówno Czechów, jak i Słowaków, ale każda nacja ma swoje legendy i sposób kibicowania. Różnice pojawiają się również w preferencjach muzycznych czy rozrywkowych podczas gdy w Czechach popularne są koncerty rockowe i festiwale miejskie, w Słowacji mocniej kultywuje się festiwale kulturalne i imprezy regionalne.
